Standpunten

Energie

 

Energie die je niet gebruikt, hoef je ook niet op te wekken. Energiebesparing tikt daarom aan: minder fossiele brandstoffen met alle problemen van dien en minder gas uit Groningen. De SGP zet energiebesparing daarom op één!

Als rentmeester moeten we zorgvuldig om gaan met grondstoffenvoorraden, energiebronnen en met de natuur. De CO2-uitstoot door autoritten, gasketels en fabrieken heeft invloed op het klimaat. Over de mate waarin en de gevolgen op de lange(re) termijn valt te discussiëren. Alleen al uit voorzorg is het wijs om de mogelijke consequenties serieus te nemen.

Er is nog een andere reden om zuinig te zijn met energie. Voor veel van de door ons gebruikte energie zijn we afhankelijk van andere landen, dikwijls ver weg. Iedereen weet dat dat landen en gebieden zijn waar niet alleen veel spanningen zijn, maar die ook nog eens geregeerd worden door personen en families waar een luchtje aan zit en soms ronduit gevaarlijk zijn. Nadeel is natuurlijk ook dat we zo de kas spekken van buitenlandse oliesjeiks en gasbaronnen.

Hierdoor zijn we kwetsbaar geworden en dat wordt nog eens versterkt door de noodzakelijke beperking van de aardgaswinning in Groningen. De aardbevingsdreiging daar moet immers omlaag om de Groningers te beschermen tegen nóg meer aardbevingen. Die kwetsbaarheid moeten we niet willen, zeker niet tegen de achtergrond van de wetenschap dat steeds meer ontwikkelingslanden in toenemende mate een beroep gaan doen op de toch al spaarzame grondstoffen en energiebronnen.

De praktijk leert dat fossiele energie nog te goedkoop is om een serieuze prikkel voor besparing en verduurzaming te zijn. Dat moet veranderen, zeker als je op de lange duur af wilt van het gebruik van vervuilende, beperkt beschikbare fossiele brandstoffen. Daarom zal er een omschakeling moeten plaatsvinden en dat kan alleen als we bereid zijn om te investeren en te innoveren.

Een focus op het halen van korte termijn doelen is eenzijdig en leidt tot kortzichtigheid. Het gaat om een zo duurzaam mogelijke energievoorziening op langere termijn, mits voldoende betrouwbaar en economisch haalbaar. Nu worden miljarden euro’s uitgetrokken voor het subsidiëren van bestaande technieken zoals windmolenparken. Dat staat in schril contrast met het budget voor innovatie en energiebesparing. Te veel geld gaat naar de korte termijn, te weinig naar oplossingen voor de lange termijn. Beter koersen op het lange termijn doel voorkomt ook zwalkend beleid. Daar hebben bedrijven schoon genoeg van.

De Bijbelse opdracht tot goed rentmeesterschap impliceert een duurzame energievoorziening. De Nederlandse regering moet daarom een stevig beleid neerzetten, dat recht doet aan de urgentie en het belang van deze opdracht. Met een duidelijk en consequent pad richting 100% duurzame energie in 2050.

Energiebesparing

  • Samen met woningcorporaties moeten huizen en bedrijfspanden zuiniger gemaakt worden. Ook in de industrie- en transportsector kunnen en moeten slagen gemaakt worden.
  • De regelgeving moet commerciële verhuurders stimuleren om ook energiebesparende maatregelen te treffen in onzelfstandige woonruimte, zoals studentenkamers.
  • De overheid moet investeren in een tenderregeling voor grootschalige besparingsprojecten.
  • De leningsvoorwaarden van energiebesparingsfondsen moeten versoepeld worden.
  • De Stimuleringsregeling energieprestatie huursector moet verlengd en verruimd worden.
  • Er moeten hypotheekvormen komen die energiebesparing stimuleren, grootschalige ‘nul op de meter’-projecten en lease- en leenregelingen voor inzet van duurzame installaties, zoals warmtepompen.
  • Aanleg van warmte/koude-netten kan een goede aanvulling zijn op verduurzaming van gebouwen in stadswijken.
  • Evenals bij het gasnet, gaat iedereen meebetalen aan de aanleg van grootschalige warmtenetten. Er komt geen aansluitplicht.
  • Het huidige ondersteuningsprogramma Energie van gemeenten wordt opgeplust.
  • Er komen lokale energiecoöperaties. Het Rijk geeft daarbij een zetje door geld uit te trekken voor het opstarten van deze coöperaties.
  • De bekostigingsstructuur voor schoolgebouwen moet investeringen in energiebesparing stimuleren.
  • Er komt een belasting op het grootschalig lozen van restwarmte.
  • Het investeren in energiebesparende maatregelen wordt aantrekkelijker gemaakt. Bijvoorbeeld door te zorgen voor meer laagrentende leningen.
  • Wat ook helpt: kopers die binnen een jaar aantoonbaar en aanmerkelijk investeren in energiebesparende maatregelen moeten overdrachtsbelasting terug kunnen vorderen.   

Sturing

Energiepolitiek is een zaak van alle overheden en vele marktpartijen en de burgers. Complex dus.

  • Net als voor de waterveiligheid het Deltaprogramma en de Deltacommissaris goed werk verrichten, zou dat ook kunnen voor de energievoorziening, met een Eta-programma en ‘n Eta-commissaris (de Griekse letter Eta staat voor energierendement). Winst: meer draagvlak, meer afstemming en meer doorzettingsmacht.
  • Het hoger belasten van het gebruik van grondstoffen en energie is onontkoombaar. Voorbeeld: extra heffing voor het vliegverkeer.
  • Investeren in energiebesparing en duurzame energieproductie moet gestimuleerd worden door belastingverlaging.
  • Consumenten moeten minder belasting voor (duurzaam geproduceerde) stroom en meer belasting voor (fossiel) gas gaan betalen. Zo wordt de gasvraag beperkt en elektrificatie van de energievoorziening gestimuleerd.
  • Het Europese emissiehandelssysteem voor CO2 moet beter gaan functioneren. De SGP wil een bodemprijs, in samenwerking met andere Noordwest-Europese landen. Die moet gekoppeld worden aan (fiscale) compensatie van bedrijven en/of een financiële injectie voor energiebesparing en innovatie.
  • De stijgende energiebelasting zet huishoudens met lage inkomens klem. Het is voor hen lastig om te investeren in energiebesparing. Linksom of rechtsom, moeten deze huishoudens tegemoet gekomen worden.
  • Regelgeving die energiebesparing of verduurzaming van de energieproductie onnodig belemmert, moet op de schop.

Innovatie

Er moet meer worden ingezet op mogelijkheden om schone energie aan te ‘boren’: denk bijvoorbeeld aan getijdencentrales, efficiëntere en goedkopere zonnepanelen, diepe geothermie, ‘nul op de meter’-concepten, nieuwe typen (kleine) windmolens, thorium, warmte/koude/krachtkoppeling, algenkweek en omzetting van duurzame energie in synthetische brandstoffen.

  • Demonstratieprojecten moeten worden ondersteund. Ook kleine bedrijven en onderzoeksinstellingen moeten alle ruimte krijgen om hier aan mee te doen.
  • Er moeten meer en grotere gelijkspanningskabels naar het buitenland gelegd worden. Zo kan worden bereikt dat duurzame stroom daar wordt opgewekt waar dat het best en goedkoopst kan.
  • Import van synthetische brandstoffen moet aantrekkelijk(er) worden gemaakt.
  • Netbeheerders en bedrijven dienen meer ruimte te krijgen om te vernieuwen.

Duurzaam

  • Er moet minder subsidie gaan naar (nieuwe) windmolenparken en méér naar energiebesparing en innovatie. Het gaat immers om de lange termijn. Daarvoor zijn doorbraken in technologie nodig.
  • De resterende subsidiëring voor windmolenparken moet uitgesmeerd worden over 20 in plaats van 15 jaar. Dit verlaagt de jaarlijkse uitgaven en sluit beter aan op de afschrijvingstermijn van deze parken.
  • Bij windmolenprojecten op land moeten omwonenden mee profiteren.
  • Om meer lokaal draagvlak voor windmolenparken te krijgen zullen de geluidsregels voor windmolens (weer) moeten worden aangescherpt.
  • De garantieregeling voor aardwarmteprojecten wordt uitgebreid naar de exploitatiefase.
  • Aan de subsidiëring van het bijstoken van biomassa in kolencentrales moet een eind komen.
  • Huishoudens en bedrijven die zelf groene stroom opwekken of groen gas produceren dan wel groene stroom of gas van regionale productie-installaties gebruiken, dienen vrijstelling of verlaging van de energiebelasting te krijgen. De salderingsregeling gaat hierin op. De subsidieregeling duurzame energie wordt hierop afgestemd.

Kernenergie

  • De kerncentrale bij Borsele blijft open mits de veiligheid gewaarborgd is.
  • Nieuwe kerncentrales die niet regelbaar en niet door en door veilig zijn en die langlevend radioactief afval opleveren, komen Nederland niet in.
  • De overheid stimuleert onderzoek naar de inzet van thorium.
  • De veiligheid van kerncentrales moet streng gecontroleerd en gehandhaafd worden. Ook als deze centrales over de grens in België en Duitsland liggen, moet Nederland een oogje in het zeil houden.

Fossiele energie 

  • Winning van schaliegas is ongewenst. Het levert risico’s op voor de drinkwatervoorziening en is drie keer duurder dan de normale gaswinning!
  • Inwoners van Loppersum en andere Groningse plaatsen zitten nog steeds in spanning: wat gebeurt er bij een volgende beving? De jaarlijkse gaswinning uit het Groningenveld moet afgebouwd worden. Inwoners van Groningen verdienen voluit steun bij het versterken van hun huizen en het herstellen van schade.
  • Nu nieuwe, efficiënte kolencentrales sluiten, is onverstandig. Het stilleggen en sluiten van vervuilende centrales moet bevorderd worden via (Europese) CO2-beprijzing.